Επιτεύγματα και Διακρίσεις

Πριν λίγες μέρες είχα μια σύντομη συνάντηση με ένα άτομο, που μ’ έβαλε σε σκέψεις. Κι αυτό γιατί είναι απ’ αυτά τα άτομα ,που όταν μάθεις τι έχουν κάνει στη ζωή τους - και ειδικά όταν βλέπεις ότι παραμένουν προσγειωμένα - μπορεί να νιώσεις λίγος, εκτός κι αν έχεις κι εσύ κάποιες διακρίσεις, βραβεία κλπ. Δεν ξέρω αν έχετε νιώσει κι εσείς έτσι κάποια στιγμή στη ζωή σας, εγώ σίγουρα αυτό το έχω αισθανθεί πολλές φορές.

Το καλό ήταν ότι αυτή τη φορά δεν ένιωσα το τσίμπημα της ζήλιας, αλλά κι αυτό το αίσθημα της ανεπάρκειας μου πέρασε γρήγορα. Κι αυτό έγινε γιατί συνειδητοποίησα τα εξής:

Πρώτον, στους τομείς που διακρίθηκε ο συγκεκριμένος άνθρωπος εγώ δεν έχω περάσει ούτε απ’ έξω, οπότε η όποια σύγκριση θα ήταν και ανούσια και άτοπη. Τι γίνεται, όμως, με τα άτομα που έχουμε περάσει από τα ίδια πεδία, είτε γνωστικά είτε άλλου τύπου; Εδώ ήρθε η δεύτερη συνειδητοποίηση. Προφανώς μια τέτοια αναγνώριση ή πιστοποίηση δε μ’ ενδιαφέρει και τόσο για να την κυνηγήσω.

Εδώ θα πρέπει να διευκρινίσω ότι δε σνομπάρω βραβεία, διακρίσεις και πτυχία. Ίσα ίσα που θαυμάζω τους ανθρώπους που επιτυγχάνουν διακρίσεις και παίρνουν βραβεία γιατί ξέρω ότι πίσω από αυτή τη δικαίωση υπάρχει πολύς κόπος και πολλές θυσίες. Θα ήθελα κι εγώ, για παράδειγμα, ένα βραβείο. Η διαφορά, όμως, είναι πως δεν το είχα ποτέ σκοπό και άρα δεν εργάστηκα ποτέ προς αυτή την κατεύθυνση.  Ένα απλό παράδειγμα για να καταλάβετε τι εννοώ είναι το σχολείο. Ζήλευα τα παιδιά που γίνονταν σημαιοφόροι ή παραστάτες και παίρνανε επαίνους, αλλά τελικά ενώ ήξερα τι έπρεπε να κάνω για να είμαι ένα από αυτά δεν το έκανα. Κι αυτό γιατί τελικά μάλλον δεν το είχα ανάγκη. Ήμουν ικανοποιημένη και με λιγότερα, κι ας είμαι και λίγο ανταγωνιστική.

από το Pinterst του Dinn Trophy, τρόπαια ως διακοσμητικά

Συνειδητοποίησα τέλος πως καμιά φορά ζητάμε τέτοιες διακρίσεις για να μας επιβεβαιώσουν οι άλλοι, ότι ναι είμαστε καλοί στο τάδε και στο δείνα. Αυτό κακό εν γένει δεν είναι. Αντιθέτως δίνει επιπλέον κίνητρο για να κάνουμε αυτό που ονειρευτήκαμε, να ξεπεράσουμε τον εαυτό μας, ίσως, και να εξελιχθούμε ακόμα περισσότερο. Κακό, κατά τη γνώμη μου, γίνεται όταν το βραβείο κι η διάκριση γίνονται αυτοσκοπός. Όταν, δηλαδή, το άτομο στοχεύει στο να κάνει συλλογή πχ από βραβεία για τα βραβεία και όχι για αυτά που συμβολίζουν: την επίτευξη, τη γνώση(προσωπική αλλά και ως διδασκαλία σε άλλους), τη βοήθεια στο συνάνθρωπο, την προσφορά γενικότερα στην κοινωνία.

Θα μου πείτε και τι κακό είναι αυτό, τα λες αυτά γιατί εσύ δεν έχει καταφέρει κάτι τέτοιο. Το κακό προκύπτει όταν για να δημιουργήσει κανείς αυτή του τη συλλογή, δεν αποκομίζει ουσιαστική χαρά από τη διαδικασία που περνά για να φτάσει τον στόχο του, δε μαθαίνει κάτι από αυτή τη διαδικασία. Όταν η μόνη του χαρά είναι ν’ αποκτήσει αυτό το χαρτί, το μετάλλιο, το οτιδήποτε μπορεί να κρεμαστεί σε τοίχο ή να τοποθετηθεί σε ράφι για να φαίνεται.  Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μη ικανοποίηση και αν δεν πετύχει το στόχο του το άτομο  γίνεται πικρόχολο και κακό με τους άλλους, ειδικά με αυτούς που τα κατάφεραν.

Επίσης, ένα άλλο αρνητικό που βρίσκω στην – ας μου επιτραπεί η λέξη – βραβειοθηρία είναι το ότι δεν συνειδητοποιούμε τα μικρά ή μεγάλα καθημερινά μας επιτεύγματα, που αξίζουν, πολλές φορές, συγχαρητηρίων. Μια εργαζόμενη μαμά που τα προλαβαίνει όλα, κάποιο ταλέντο που ανακάλυψε κι ανέπτυξε κάποιος και πολλά άλλα που, μικρότερα ή μεγαλύτερα, αν σκεφτούμε εμάς ή τους γνωστούς μας είναι άξια τουλάχιστον για έναν έπαινο.

Δυστυχώς, έχουμε την τάση να θεωρούμε ότι είμαστε σημαντικοί όταν υπάρχει επιβεβαίωση απ’ το κοινωνικό μας σύνολο. Εν μέρει είναι λογικό, όμως αυτό κάνει πολλούς να μη μπορούν να αισθανθούν καλά με τον εαυτό τους. Είμαστε όλοι ξεχωριστοί άρα και σημαντικοί. Όλοι έχουμε κάποιο/α ταλέντο/α απλά κάποιοι το ανακαλύπτουν, άλλοι όχι και άλλοι ενώ το ξέρουν μπορεί να επιλέξουν να μην το καλλιεργήσουν. Κι όταν λέω ταλέντο δεν εννοώ μόνο ταλέντα όπως το να ζωγραφίζει κάποιος καλά ή να έχει ωραία φωνή. Ταλέντο είναι για μένα και το να μπορείς να κάνεις αληθινές και διαρκείς φιλίες, να είσαι κοινωνικός, να κρατάς τις αξίες και τις αρχές σου (ειδικά στην εποχή μας) και άλλα που φαινομενικά δεν εμπίπτουν στον όρο που δίνουμε στο ταλέντο.

Γι’ αυτό καλό θα ήταν να συνειδητοποιήσει ο καθένας από εμάς πόσο υπέροχος είναι στη μοναδικότητά του, να βρει τα δυνατά του στοιχεία (όλοι έχουμε) και να επαινέσει πρώτα ο ίδιος τον εαυτό του. Μετά καλό θα ήταν να επαινέσει κάποιον άλλο για κάτι που κάνει καλά. Αφενός η αίσθηση της χαράς που παίρνει κανείς βλέποντας την ικανοποίηση του άλλου τον/την κάνει να αισθάνεται όμορφα κι αφετέρου πως θέλει κανείς να τον/ην επιβραβεύουν  – με όποιον τρόπο – αν δεν το κάνει κι ο ίδιος/α σε άλλους; Η ζωή είναι ένα υπέροχο πάρε – δώσε! Ό,τι δίνει κανείς, αυτό και λαμβάνει. Και τέλος, μπορεί σαφώς καθένας από εμάς να πάει να διεκδικήσει όποιο βραβείο κι όποια διάκριση θέλει, αν πραγματικά το θέλει!